Benedikti XVI

 Audienca e përgjithshme Salla Pali VI,  9 shkurt 2011

Shën Pjetër Kanizi

Të dashur vëllezër e motra,

Sot do të doja t’ju flisja për shën Pjetër Kanis, Kanizi, në formën e latinizuar të mbiemtrit të tij, një figurë shumë e rëndësishme në Pesëqindën katolike. Kishte lindur më 8 maj 1521 në Nimega, Hollandë. I ati ishte kryetari i bashkisë. Ndërsa ishte student në Universitetin e Këlnit, frekuentoi murgjërit Çertozinë të Shenjtes Barbara, një qendër nxitëse e jetës katolike, dhe njerëz të tjerë të devotshëm që kultivonin përshpirtërinë e të ashtuquajturës devotio moderna. Hyri në Shoqërinë e Jezusit më 8 maj 1543 në Magonca (Renania – Palatinato), pasi ndoqi një kurs ushtrimesh shpirtërore nën drejtimin e të lumit Pierre Vavre, Petrus Faber, njëri prej shokëve të parë të shën Injacit të Lojolës. U shugurua meshtar në qershor 1546 në Këln dhe një vit më pas, si teolog i Ipeshkvit të Augustës, kardinalit Otto Truchsess von Waldburg, qe i pranishëm në Koncilin e Trentit, ku bashkëpunoi me dy bashkëvëllezër, Diego Lainez dhe Alfons Salmeron.

Në vitin 1548, shën Injaci e bëri të plotësonte në Romë formimin shpirtëror dhe e dërgoi pastaj në Kolegjin e Mesinës për t’u ushtruar në shërbime të përvuajtura shtëpiake. Pasi mori në Bolonja doktoratin në teologji më 4 tetor 1549, u caktua prej shën Injacit për apostullat në Gjermani. Më 2 shtator të atij viti, 1549, vizitoi Papën Pali III në Kastel Gandolfo dhe pastaj shkoi në Bazilikën e Shën Pjetrit për t’u lutur. Këtu kërkoi ndihmën e shenjtërve të mëdhenj Pjetër e Pal, që i dhanë efikasitet të përhershëm Bekimit Apostolik për fatin e tij të madh, për misionin e tij të ri. Në ditarin e tij shënoi disa fjalë të kësaj lutjeje. Thotë: “Aty unë ndjeva se një ngushëllim i madh dhe prania e hirit më ishin dhënë nëpërmjet këtyre ndërmjetësve [Pjetrit e Palit]. Ata e vërtetonin misionin tim në Gjermani dhe dukej se më përçonin, si apostullit të Gjermanisë, mbështetjen e dashamirësisë së tyre. Ti e di, o Zot, në sa mënyra dhe sa herë në po atë ditë ma ke besuar Gjermaninë për të cilën pastaj do të vazhdoja të isha i kujdesshëm, për të cilën do të kisha dëshiruar të jetoja e të vdisja”.

Duhet të mbajmë parasysh se gjendemi në kohën e Reformës luterane, në momentin në të cilin feja katolike në Vendet me gjuhë gjermanike, para joshjes së Reformës, dukej se po shuhej. Ishte një detyrë gati e pamundur ajo e Kanizit, që ishte ngarkuar me detyrën që të rigjallëronte, të përtërinte fenë katolike në Vendet gjermanike. Ishte e mundur vetëm me anë të lutjes. Ishte e mundur vetëm prej qendrës, pra prej një miqësie të thellë personale me Jezu Krishtin; miqësi me Krishtin në Trupin e tij, Kishën, që duhet ushqyer në Eukaristi, në praninë e Tij reale.

Duke ndjekur misionin e marrë prej Injacit dhe prej Papës Pali III, Kanizi u nis për Gjermani dhe u nis para së gjithash për në Dukatin e Bavierës, që për shumë vjet qe vendi i shërbesës së tij. Si dekan, rektor dhe zëvendës kancelar i Universitetit të Ingolstadtit, u kujdes për jetën akademike të Institutit dhe reformën fetare e morale të popullit. Në Vjenë, kur për një kohë të shkurtër qe administrator i Dioqezës, kreu shërbesën baritore në spitale dhe në burgje, si në qytet ashtu edhe në fshatra, dhe përgatiti botimin e Katekizmit të tij. Në vitin 1556 themeloi Kolegjin e Pragës dhe, deri në vitin 1569, qe eprori i parë i provincës jezuite të Gjermanisë së sipërme.

Në këtë detyrë krijoi në Vendet gjermanike një rrjet të dendur bashkësisë të Urdhrit të tij, sidomos Kolegjesh, që qenë pikënisje për reformën katolike, për përtëritjen e fesë katolike. Në atë kohë mori pjesë edhe në bashkëbisedimin e Uormsit me drejtuesit protestantë, mes të cilëve Filip Melatoni (1557); kreu funksionin e Nuncit apostolik në Poloni (1558); mori pjesë në dy Dietat e Augustës (1559 dhe 1565); shoqëroi Kardinalin Stanislav Hozjusz, legat i Papës Piu IV pranë Perandorit Ferdinand (1560); mori pjesë në Seksionin përfundimtar të Koncilit të Trentos ku foli mbi çështjen e Kungimit me dy materiet dhe të Treguesit të librave të ndaluar (1562).

Në vitin 1580 u tërhoq në Friburg në Zvicër, krejt i kushtuar predikimit dhe hartimit të veprave të veta, dhe aty vdiq më 21 dhjetor 1597. U lumturua prej të lumit Piu IX në vitin 1864, Papa Leoni XIII në vitin 1897 e shpalli Apostull të dytë të Gjermanisë dhe Papa Piu XI e kanonizoi dhe e shpalli Mësues të Kishës në vitin 1925.

Shën Pjetër Kanizi kaloi një pjesë të mirë të jetës së vet në kontakt me personat më të rëndësishëm, nga ana shoqërore, të kohës së tij dhe ushtroi një ndikim të veçantë me shkrimet e veta. Qe botues i veprave të plota të shën Cirilit të Aleksandrisë dhe të shën Leonit të Madh, të Letrave të shën Jeronimit dhe të Uratëve të shën Nikollës së Fluësë. Botoi libra devotshmërie në gjuhë të ndryshme, biografitë e disa Shenjtërve zviceranë dhe shumë tekste të homelitikës. Por shkrimet e tij më të përhapura qenë tre Katekizmat e hartuar mes viteve 1555 dhe 1558. Katekizmi i parë ishte i destinuar studentëve në gjendje të kuptonin nocionet elementare të teologjisë; i dyti ishte i destinuar fëmijëve të popullit për një mësim të parë fetar; i treti ishte i destinuar fëmijëve me një formim shkollor në nivelin e shkollës tetëvjeçare dhe të mesme. Doktrina katolike ishte e paraqitur me pyetje e përgjigje, shkurtimisht, në terme biblike, me shumë qartësi dhe pa shenja polemike. Vetëm në kohën e jetës së tij kanë qenë plot 200 botimet e këtij Katekizmi! Dhe qindra botime kanë vijuar deri në Nëntëqindën. Kështu në Gjermani, ende në brezin e babait tim, njerëzit e quanin Katekizmin thjesht Kanizi: qe realisht katekisti i Gjermanisë, ka formuar fenë e njerëzve për shekuj me radhë.

Kjo është një karakteristikë e shën Pjetër Kanizit: aftësia për ta bashkuar në mënyrë të harmonishme besnikërinë ndaj parimeve dogmatike me respektin e duhur ndaj çdo personi. Shën Kanizi e ka dalluar apostazinë e vetëdijshme, të fajshme, prej fesë, prej humbjes së pafajshme të fesë, në rrethanat e ndryshme. Dhe ka deklaruar, në lidhje me Romën, se pjesa më e madhe e gjermanëve e kaluar në Protestantizëm ishte pa faj. Në një moment historik të kundërshtive të mëdha konfesionale, ai shmangte – kjo është një gjë e jashtëzakonshme – ashpërsinë dhe retorikën e zemërimit – gjë e rrallë, siç thashë, në ato kohë të diskutimeve mes të krishterëve, - dhe synonte vetëm të paraqiste rrënjët shpirtërore dhe të përtërinte fenë në Kishën. Kësaj i shërbeu njohja e gjerë dhe depërtuese që pati mbi Shkrimin e Shenjtë dhe mbi Etërit e Kishës: e njëjta njohje që mbështeti marrëdhënien e tij personale me Hyjin dhe përshpirtërinë e virtytshme që i buronte prej devotio moderna dhe prej mistikës renane.

Është karakteristike për përshpirtërinë e shën Kanizit një miqësi personale me Jezusin. Për shembull, më 4 shtator 1549 shkruan në ditarin e tij, duke folur me Zotin: “Ti, në fund, a thua se më hapje zemrën e Trupit tejet të Shenjtë, që më dukej se e shihja para meje, më urdhërove të pija në atë burim, duke më ftuar, le të themi kështu, që të mbushja ujin e shëlbimit tim prej burimeve të tua, o Shëlbuesi im”. E pastaj sheh se Shëlbuesi i jep një veshje me tri copa që quhen paqe, dashuri dhe qëndrueshmëri. Dhe me këtë veshje të përbërë prej paqes, dashurisë dhe qëndrueshmërisë, Kanizi e përmbushi veprën e vet të përtëritjes së katolicizmit. Kjo miqësi e tij me Jezusin – që është qendra e personalitetit të tij – të ushqyer prej dashurisë së Biblës, prej dashurisë së Sakramentit, prej dashurisë së Etërve, kjo miqësi ishte qartas e bashkuar me vetëdijen se në Kishë ishte një vazhdues i misionit të Apostujve. Dhe kjo na kujton se çdo ungjillëzues i vërtetë është gjithmonë një mjet i bashkuar, dhe prandaj edhe i frytshëm, me Jezusin dhe me Kishën e tij.

Shën Pjetër Kanizi ishte formuar për miqësinë me Jezusin në mjedisin shpirtëror të Çertozën të Këlnit, në të cilin kishte qenë në kontakt të ngushtë me dy mistikë çertozinë: Johann Lansperger, i latinizuar në Lanspergius, dhe Nicolas van Hesche, i latinizuar në Eschius. Më pas e thelloi përvojën e asaj miqësie, familiaritas stupenda nimis, me soditjen e mistereve të jetës së Jezusit, që zënë një pjesë të gjerë të Ushtrimeve shpirtërore të shën Injacit. Devotshmëria e tij e madhe ndaj Zemrës së Zotit, që kulminoi në kushtimin ndaj shërbesës apostolike në Bazilikën Vatikanase, këtu gjen themelin e vet.

Në përshpirtërinë kristocentrike të shën Pjetër Kanizit rrënjoset një bindje e thellë: nuk ka shpirt të kujdesshëm për përsosmërinë e vet i cili të mos e praktikojë çdo ditë lutjen, uratën mendore, mjetin e zakonshëm që i lejon nxënësit të Jezusit të jtojë intimitetin me Mësuesin hyjnor. Prandaj, në shkrimet e destinuara edukimit shpirtëror të popullit, Shenjti ynë këmbëngul në rëndësinë e Liturgjisë me komentet e tij të Ungjijve, të festave, të ritit të Meshës së shenjtë dhe të Sakramenteve të tjera, por, në të njëjtën kohë, ka kujdes t’u tregojë besimtarëve nevojën dhe bukurinë që lutja personale e përditshme ta shoqërojë dhe ta depërtojë pjesëmarrjen në kultin publik të Kishës. Bëhet fjalë për një nxitje dhe një metodë që e ruajnë të paprekur vlerën e tyre, sidomos pasi Koncili II i Vatikanit në Kushtetutën Sacrosanctum Concilium i ka ripropozuar ata me autoritet: jeta e krishterë nuk rritet nëse nuk ushqehet prej pjesëmarrjes në Liturgji, në mënyrë të veçantë në Meshën e shenjtë të të dielës, dhe prej lutjes personale të përditshme, prej kontaktit personal me Hyjin. Në mes të mijëra veprimtarive dhe nxitjeve të shumta që na rrethojnë, është e nevojshme të gjejmë çdo ditë disa momente përqendrimi para Zotit për ta dëgjuar atë dhe për të folur me Të. Në të njëjtën kohë, është gjithmonë aktual dhe me vlerë të përhershme shembulli që shën Pjetër Kanizi na ka lënë, jo vetëm në veprat e tij, por sidomos me jetën e tij. Ai mëson me qartësi se shërbesa apostolike është ndikuese dhe prodhon fryte shëlbimi në zemra vetëm nëse predikuesi është dëshmitar personal i Jezusit dhe di të jetë mjet në dispozicion të tij, i bashkuar ngushtë me Të prej fesë në Ungjillin e tij dhe në Kishën e tij, prej një jete morale koherente dhe prej një urate të pareshtur si dashuria. Dhe kjo vlen për çdo të krishterë që dëshiron ta jetojë me angazhim dhe besnikëri bashkimin e vet me Krishtin. Faleminderit.

titujt kryesorë

webmaster