|
|
Shën Lorenci nga
Brindizi
Të dashur vëllezër e motra,
e kujtoj ende me gëzim pritjen e hareshme
që m’u bë në vitin 2008 në Brindizi, në qytetin ku në vitin 1559 lindi
një Mësues i ndritur i Kishës, shën Lorenci nga Brindizi, emër që Giulio
Cesare Rossi mori duke hyrë në Urdhrin e Kapuçinëve. Që prej fëmijërisë
qe i tërhequr prej familjes së shën Françeskut të Asizit. Në të vërtetë,
pasi mbeti jetim nga i ati në moshën shtatë vjeçare, nëna e tij ia besoj
përkujdesjes së fretërve Konventualë të qytetit të tij. Por, disa vjet
më vonë u zhvendos bashkë me të ëmën në Venecia, dhe pikërisht në Veneto
pati njohur Kapuçinët, që në atë periudhë ishin vënë zemërgjerësisht në
shërbim të të gjithë Kishës, për ta zgjeruar reformën e madhe
shpirtërore të nxitur nga Koncili i Trentit. Në vitin 1575 Lorenci, me
kushtet rregulltare, u bë frat kapuçin, dhe në 1582 u shugurua meshtar.
Që gjatë studimeve kishtare shfaqi cilësitë e shkëlqyera intelektuale me
të cilat ishte i pajisur. I mësoi lehtë gjuhët e lashta, si atë greke,
hebraike, siriane, si edhe ato moderne, si frëngjishten dhe
gjermanishten, që i shtoheshin njohjes së gjuhës italiane dhe asaj
latine, që dikur flitej rrjedhshëm prej të gjithë klerikëve dhe njerëzve
të kulturës.
Falë zotërimit të kaq shumë gjuhëve,
Lorenci mundi të zhvillonte një apostullat të dendur pranë kategorive të
ndryshme të personave. Ishte një predikatar efikas, njihte në mënyrë aq
të thellë jo vetëm Biblën, por edhe literaturën rabinike, aq sa vetë
Rabinët mbeteshin të mahnitur duke i shfaqur vlerësim e respekt. Ishte
teolog i aftë në drejtim të Shkrimit të Shenjtë dhe të Etërve të Kishës
dhe ishte në gjendje t’ua ilustronte në mënyrë shembullore doktrinën
katolike edhe të krishterëve që, sidomos në Gjermani, ishin bashkuar me
Reformën. Me paraqitjen e tij të qartë e të qetë ai tregonte themelin
biblik e patristik të të gjitha neneve të fesë të vënë në diskutim prej
Martin Luterit. Mes tyre, parësinë e shën Pjetrit dhe të pasardhësve të
tij, origjinën hyjnore të Episkopatit, shfajësimin si shndërrim i
brendshëm i njeriut, nevojën e veprave të mira për shëlbim. Suksesi të
cilin Lorenci e gëzoi na ndihmon të kuptojmë se edhe sot, në zhvillimin
me shumë shpresë të dialogut ekumenik, ballafaqimi me Shkrimin e
Shenjtë, të lexuar në Traditën e Kishës, përbën një element të
pamohueshëm dhe me rëndësi themelore, sikurse kam dashur të kujtoj në
Nxitjen Apostolike Verbum Domini (nr. 46).
Edhe besimtarët më të thjeshtë, jo të
pajisur me kulturë të madhe, patën dobi prej fjalës bindëse të Lorencit,
që u drejtohej njerëzve të thjeshtë për t’i thirrur të gjithë në
koherencën e jetës së tyre me fenë e dëshmuar. Kjo ka qenë një meritë e
madhe e Kapuçinëve dhe e Urdhrave të tjerë rregulltarë, që, në shekujt
XVI e XVII, ndihmuan në përtëritjen e jetës së krishterë duke depërtuar
në thellësi të shoqërisë me dëshminë e tyre të jetës dhe me mësimin e
tyre. Edhe sot ungjillëzimi i ri ka nevojë për apostuj të përgatitur
mirë, të zellshëm e guximtarë, që drita dhe bukuria e Ungjillit të
zotërojnë mbi orientimet kulturore të relativizmit etik e të
mospërfilljes fetare, dhe t’i shndërrojnë mënyrat e ndryshme të të
menduarit e të të vepruarit në një humanizëm të përnjëmendtë të
krishterë. Është diçka befasuese që shën Lorenci nga Brindizi ka mundur
ta zhvillojë pareshtur këtë veprimtari prej predikatari të çmuar e të
palodhur në shumë qytete të Italisë dhe në Vende të ndryshme,
pavarësisht se mbulonte edhe detyra të tjera të rënda dhe me përgjegjësi
të madhe. Në të vërtetë, brenda Urdhrit të Kapuçinëve qe profesor i
teologjisë, mësues i rishtarëve, disa herë ministër provincial dhe
definitor i përgjithshëm, dhe së fundi ministër i përgjithshëm nga viti
1602 deri në vitin 1605.
Në mes të kaq shumë punëve, Lorenci
kultivoi një jetë shpirtërore me zell të jashtëzakonshëm, duke i
kushtuar shumë kohë lutjes dhe në mënyrë të veçantë kremtimit të Meshës
së Shenjtë, që shpesh zgjaste me orë, i përfshirë dhe i prekur në
përkujtimin e Mundimeve, Vdekjes dhe Ngjalljes së Zotit. Në shkollën e
shenjtërve, çdo presbiter, siç është theksuar shpesh gjatë Vitit
Meshtarak, mund ta shmangë rrezikun e aktivizmit, pra të veprimit duke
harruar motivimet e thella të shërbesës, vetëm nëse kujdeset për jetën e
vet shpirtërore. Duke u folur meshtarëve dhe seminaristëve në katedralen
e Brindizit, qytetit të lindjes së shën Lorencit, kam kujtuar se
“momenti i lutjes është më i rëndësishmi në jetën e meshtarit, ai në të
cilin vepron me më shumë efikasitet hiri hyjnor, duke i dhënë frytshmëri
shërbesës së tij. Lutja është shërbimi i parë që i duhet bërë
bashkësisë. Dhe prandaj momentet e lutjes duhet të kenë në jetën tonë
një parësi të vërtetë. Prandaj Hyji është parësia e parë. Duhet
gjithmonë të rezervojmë kohën e nevojshme për të qenë në bashkim lutjeje
me Zotin tonë”. Në fund të fundit, me zellin karakteristik të stilit të
tij, Lorenci i nxit të gjithë, dhe jo vetëm meshtarët, që të kultivojnë
jetën e lutjes sepse nëpërmjet saj ne i flasim Hyjit dhe Hyji na flet
ne: “Oh, po t’i konsideronim këto realitete! – thërret ai – Pra, se Hyji
është vërtet i pranishëm për ne kur i flasim duke u lutur; se e dëgjon
me të vërtetë uratën tonë, edhe pse ne vetëm lutemi me zemër e me
mendje. Dhe se jo vetëm është i pranishëm dhe na dëgjon, por madje
mundet dhe dëshiron t’i plotësojë me kënaqësinë më të madhe kërkesat
tona”.
Një veçanti tjetër që e karakterizon
veprën e këtij biri të shën Françeskut është veprimi i tij për paqen.
Qoftë Papët qoftë princërit katolikë i besonin vazhdimisht misione të
rëndësishme diplomatike për t’u dhënë fund grindjeve dhe për të
favorizuar harmoninë mes shteteve europiane, në atë kohë të kërcënuar
prej Perandorisë otomane. Autoriteti moral që gëzonte e bënte këshilltar
të kërkuar e të dëgjuar. Sot, si në kohët e shën Lorencit, bota ka shumë
nevojë për paqe, ka nevojë për burra e gra paqësorë e paqësues. Të
gjithë ata që besojnë në Hyjin duhet të jenë gjithmonë burime dhe
veprues të paqes. Pikërisht me rastin e njërit prej këtyre misioneve
diplomatike Lorenci e përfundoi jetën e tij tokësore, në vitin 1619 në
Lisbonë, ku kishte shkuar pranë mbretit të Spanjës, Filipit III, për të
mbrojtur çështjen e shtetasve napoletanë të keqtrajtuar prej
autoriteteve lokale.
U kanonizua në vitin 1881 dhe, për arsye
të veprimtarisë së tij të fuqishme dhe të dendur, të dijes së tij të
gjerë dhe të harmonishme, meritoi titullin Doctor apostolicus,
“Mësues apostolik”, nga ana e të Lumit Papa Gjoni XXIII në vitin 1959,
me rastin e katërqind vjetorit të lindjes së tij. Ky vlerësim iu dha
Lorencit nga Brindizi edhe sepse ai qe autor i veprave të shumta të
egzegezës biblike, të teologjisë dhe të shkrimeve të destinuara
predikimit. Në to ai jep një paraqitje organike të historisë së
shëlbimit, të përqendruar në misterin e Mishërimit, shfaqja më e madhe e
dashurisë hyjnore për njerëzit. Gjithashtu, duke qenë mariolog me një
vlerë të madhe, autor i një përmbledhjeje predikimesh mbi Zojën e Bekuar
të titulluar “Marial”, ai vë në dukje rolin unikal të Virgjërës Mari, Të
Zënit e Papërlyer dhe bashkëpunimin e të cilës në veprën e shëlbimit të
bërë prej Krishtit i pohon me qartësi.
Me një ndjeshmëri të madhe teologjike,
Lorenci nga Brindizi ka vënë në dukje edhe veprimin e Shpirtit Shenjt në
ekzistencën e besimtarit. Ai na kujton se me dhuratat e saj Veta e Tretë
e Të Shenjtërueshmes Trini e ndriçon dhe e ndihmon angazhimin tonë për
ta jetuar hareshëm mesazhin e Ungjillit. “Shpirti Shenjt – shkruan shën
Lorenci – e bën të ëmbël zgjedhën e ligjit hyjnor dhe të lehtë peshën e
saj, me qëllim që t’i zbatojmë urdhërimet e Hyjit me një lehtësi shumë
të madhe, madje me kënaqësi”.
Do të doja ta plotësoja këtë paraqitje të
shkurtër të jetës dhe të mësimit të shën Lorencit nga Brindizi duke
theksuar se e gjithë veprimtaria e tij është frymëzuar nga një dashuri e
madhe për Shkrimin e Shenjtë, që e dinte gjerësisht përmendësh, dhe nga
bindja se dëgjimi dhe pranimi i Fjalës së Hyjit prodhon një shndërrim të
brendshëm që na çon në shenjtëri. “Fjala e Zotit – pohon ai – është
dritë për intelektin dhe zjarr për vullnetin, që njeriu të mund ta njohë
dhe ta dojë Hyjin. Për njeriun e brendshëm, që nëpërmjet hirit jeton
prej Shpirtit shenjt, është bukë dhe ujë, por bukë më e ëmbël se mjalti
dhe ujë më i mirë se vera e se qumështi... Është një çekiç kundër një
zemre këmbëngulëse në vese. Është një shpatë kundër mishit, botës e
djallit, për të shkatërruar çdo mëkat”.
Shën Lorenci nga Brindizi na mëson ta
duam Shkrimin e Shenjtë, të rritemi në familjaritetin me të, ta
kultivojmë çdo ditë marrëdhënien e miqësisë me Zotin në lutje, kështu që
çdo veprim i yni, çdo veprimtari e jona ta ketë në Të fillimin dhe
përmbushjen e vet. Ky është burimi prej të cilit duhet të marrim në
mënyrë që dëshmia jonë e krishterë të jetë e ndritshme dhe e aftë për
t’i çuar drejt Hyjit njerëzit e kohës sonë.
titujt kryesorë |
|