Takim me organizatat per dialogun nder - religjioz

FJALIMI I ATIT TË SHENJTË BENEDIKTI XVI

Auditorium i Notre Dame of Jerusalem Center - Jerusalem

E hënë, 11 maj 2009

Të dashur Vëllezër Ipeshkvij,

Të shquar Krerë Religjiozë,

Të dashur Miq,

      është një gëzim i madh për mua t’ju takoj sonte. Dua të falënderoj Hirësinë e Tij Patriarkun Fouad Twal për fjalët e tij të ngrohta të mikpritjes të shprehura në emër të gjithë të pranishmëve. Shkëmbej këto ndjenja të ngrohta dhe ju përshëndes përzemërsisht të gjithëve ju, si edhe pjesëtarët e grupeve dhe të organizatave që përfaqësoni.

 «Zoti i tha Abrahamit, “Dil prej vendit tënd dhe prej vëllazërisë sate, e prej shtëpisë së babës tënd në drejtim të një vendi që do të ta tregoj”... Atëherë Abrahami u nis... E mori Sarajën, gruan e vet...» (Zan 12,1-5). Hyrja gati me dhunë e thirrjes së Hyjit, që shënon fillimet e historisë së traditave të fesë tonë, u dëgjua në mes të jetës së zakonshme të përdishme të njeriut. Dhe historia që pasoi u plazmua, jo në izolim, por nëpërmjet takimit me kulturën egjiptiane, hitite, sumere, babilonase, persiane dhe greke.

 Feja jetohet gjithmonë brenda një kulture. Historia e religjionit na tregon se një bashkësi besimtarësh është gjithnjë e më shumë besnikëe ndaj Hyjit, duke marrë nga kultura që takon dhe duke e plazmuar atë. Vetë kjo dinamikë ndeshet tek besimtarët e të tri traditave të mëdha monoteiste: në harmoni me zërin e Hyjit, si Abrahami, le t’i përgjigjemi edhe ne thirrjes së Tij dhe le të nisemi duke kërkuar përmbushjen e premtimeve të Tij, duke u përpjekur t’i bindemi vullnesës të Tij, duke përshkuar një rrugëtim në kulturën tonë të veçantë.

 Sot, rreth katër mijë vjet pas Abrahamit, takimi i religjioneve me kulturën realizohet jo vetëm në një plan gjeografik. Disa aspekte të globalizimit dhe në veçanti bota e internetit kanë krijuar një kulturë të madhe virtuale vlera e të cilin është aq e ndryshueshme sa edhe shfaqjet e tij të panumërta. Padyshim është bërë shumë për të krijuar një afrim dhe një bashkim në brendësi të familjes universale njerëzore. Megjithatë, në të njëjtën kohë, përdorimi i pakufizuar i mjeteve nëpërmjet të cilëve personat përdorin me lehtësi burimet e informacionit mund të bëhet lehtësisht një mjet fragmentimi gjithnjë e më të madh: njësia e njohjes prishet dhe aftësitë komplekse kritike, gjykimi dhe dallimi që mësohen nga traditat akademike dhe etike nganjëherë shpërfillen ose lihen pas dore.

 Pyetja që pastaj lind natyrshëm është se cili është kontributi që sjell religjioni në kulturat e botës, me qëllim që t’i kundërvihet rënies së një globalizimi kaq të shpejtë. Ndërsa shumë janë të gatshëm të vënë në dukje ndryshimet mes religjioneve lehtësisht të dallueshme, si besimtarë ose persona religjiozë ne jemi vënë përpara sfidës që të shpallim me qartësi atë që kemi të përbashkët.

Hapi i parë i Abrahamit në besim dhe hapat tonë drejt sinagogës, kishës, xhamisë ose tempullit, hidhen në rrugën e historisë sonë të vetme, duke përgatitur udhët, mund të themi, drejt Jerusalemit të përjetshëm (krh. Zb 21,23). Në mënyrë të ngjashme çdo kulturë me kapacitetin e saj specifik për të dhënë e për të marrë i jep shprehje natyrës së vetme njerëzore. Megjithatë, ajo që është e vetë individit nuk mund të shprehet kurrë plotësisht nëpërmjet kulturës së tij ose të saj, por e tejkalon në kërkimin konstant të diçkaje të përtejshme. Nga kjo perspektivë, të dashur Miq, ne shohim mundësinë e një bashkimi që nuk varet nga uniformiteti. Ndërsa ndryshimet që analizojmë në dialogun ndër-religjioz mund të duket nganjëherë si pengesa, megjithatë ato nuk kërkojnë të errësojë kuptimin e përbashkët të drojes nderuese dhe të respektit për universalen, për absoluten dhe për të vërtetën që i shtyn besimtarët para së gjithash të krijojnë një marrëdhënie me njëri-tjetrin. Në të vërtetë ekziston bindja e përbashkët që këto realitete transhendente e kanë burimin e tyre tek i Gjithëpushtetshmi dhe mbajnë gjurmën e Tij - Ai i Gjithëpushtetshëm që besimtarët lartësojnë njëri përballë tjetrit, në organizatat tona, në shoqëritë tona dhe në botën tonë. Në këtë mënyrë, jo vetëm që mund ta pasurojmë kulturën, por edhe ta plazmojmë atë: jetë të jetuara në një besnikëri religjiozë dëshmojnë praninë vërshuese të Hyjit dhe kështu formojnë një kulturë jo të përkufizuar nga kufijtë e kohës apo të vendit, por thellësisht të plazmuara nga parimet dhe nga veprimet që vijnë nga feja.

Besimi religjioz supozon të vërtetën. Ai që beson është ai që kërkon të vërtetën dhe jeton në bazë të saj. Edhe pse mjeti nëpërmjet të cilit ne kuptojmë zbulimin dhe komunikimin e të vërtetës ndryshon pjesërisht nga njëri religjion tek tjetri, nuk duhet të shkurajohemi në përpjekjet tona për ta dëshmuar fuqinë e të vërtetës. Së bashku mund të shpallim se Hyji ekziston dhe që mund të njihet, që toka është krijimi i Tij, që ne jemi krijesat e Tij dhe që ai thërret çdo burrë e çdo grua në një stil jete që respekton projektin e Tij për botën. Miq, nëse besojmë se kemi një kriter gjykimi dhe shoshitjeje që është hyjnor në origjinën e tij dhe që i adresohet mbarë njerëzimit, atëherë nuk mund të lodhemi së punuari që kjo njohje të ndikojë në jetën civile. E vërteta duhet t’i ofrohet të gjithëve; ajo i shërben të gjithë anëtarëve të shoqërisë. Ajo hedh dritë mbi themelin e moralit e të etikës dhe depërton arsyen me forcën për të shkuar përtej kufijve të saj me qëllim shprehjen e aspiratave tona më të thella të përbashkëta. Larg qoftë prej cenimit të tolerancës së ndryshimeve ose të shumëllojshmërisë kulturore, e vërteta e bën të mundur mirëkuptimin dhe e ruan të arsyeshëm, të ndershëm dhe të verifikueshëm debatin publik dhe i hap rrugë paqes. Duke nxitur vullnesën për të qenë të bindur ndaj së vërtetës, në fakt, zgjeron konceptin tonë të arsyes dhe fushën e saj të veprimit dhe e bën të mundur dialogun e mirëfilltë të kulturave dhe të religjioneve për të cilën ka shumë nevojë sot.

 Secili prej nesh këtu i pranishëm e di, edhe pse sot zëri i Hyjit dëgjohet më pak i qartë dhe vetë arsyeja në kaq situata të shumta është bërë e shurdhër ndaj hynores. Megjithatë, ky “boshllëk” nuk është boshllëk heshtjeje. Përkundrazi, është zhurma e pretendimeve egoiste, e premtimeve boshe dhe e shpresave të rreme, që kaq shpesh pushtojnë hapësirën në të cilën Hyji na kërkon. Pra, a mundemi të krijojmë hapësira, oaze paqeje dhe reflektimi të thellë, në të cilat mund të dëgjohet përsëri zëri i Hyjit, në të cilën e vërteta e Tij mund të zbulohet në brendësi të universalitetit të arsyes, në të cilin çdo individ, pa dallim të vendit ku jeton, të grupit etnik, të ngjyrimit politik, të besimit religjioz, mund të respektohet si person, si një qenie njerëzore, si një i ngjashëm me ne? Në një kohë ku mund të merret menjëherë informacioni dhe prirjeje shoqërore që krijojnë një lloj monokulture, reflektimi i thellë që i kundërvihet largimit të pranisë së Hyjit do ta forcojë arsyen, do ta stimulojë dellin krijues, do ta lehtësojë vlerësimin kritik të zakoneve kulturore dhe do ta mbështesë vlerën universale të besimit religjioz.

 Miq të dashur, institucionet dhe grupet që ju përfaqësoni angazhohen në dialogun ndër-religjioz dhe në nxitjen e nismave kulturore në një shtrirje të gjerë nivelesh. Nga institucionet akademike - dhe këtu dua të përmend veçanërisht arritjet e Universitetit të Betlehemit – tek grupet e prindërve në vështirësi, nga nismat nëpërmjet muzikës dhe arteve tek shembulli guximtar i nënave dhe i etërve të zakonshëm, nga grupet e dialogut tek organizatat krijuese, ju çdo ditë tregoni bindjen se detyra juaj përpara Hyjit nuk shprehet vetëm në vendet e adhurimit, por edhe në dashurinë dhe kujdesin për shoqërinë, për kulturën, për botën tonë dhe për të gjithë ata që jetojnë në këtë tokë. Disa do të donin që ne të besonim se ndryshimet tona janë domosdoshmërisht shkak ndarjeje dhe maksimumi që mund të bëhet është të tolerohen. Disa mendojnë se goja jonë thjeshtë duhet të mbyllet. Por ne e dimë se ndryshimet tona nuk duhet të keqinterpretohen asnjëherë si një burim i pashmangshëm fërkimi ose tensioni si mes nesh ashtu, edhe më gjerë, në shoqëri. Përkundrazi, ato shprehin një mundësi të mirë për persona të religjioneve të ndryshme që të jetojnë së bashku me respekt, nderim dhe vlerësim të thellë, duke i dhënë guxim të ndërsjellë njëri-tjetrit në rrugët e Hyjit. Të shtyrë nga i Gjithëpushtetshmi dhe të ndriçuar nga drita e të vërtetës së Tij, uroj që ju të mund të vazhdoni të ecni me guxim, duke respektuar çdo gjë që na ndan dhe duke nxitur çdo gjë që na bashkon si krijesa të bekuara nga dëshira për t’i sjellë shpresë bashkësive tona dhe botës mbarë. Hyji na udhëheqtë në këtë rrugë!

titujt kryesorë

webmaster