Takimi me Autoritet Civile dhe Trupin Diplomatik

Fjalimi i Atit te Shenjte Benedikti XVI

 Kopshti i Pallatit Presidencial të Nikozisë, e shtunë, 5 qershor 2010

Zotëri President,

Shkëlqesi,

Zonja dhe Zotërinj,

jam mirënjohës që, në kontekstin e udhëtimit tim apostolik në Qipro, kam mundësinë të takoj Autoritetet politike dhe civile të Republikës, si dhe anëtarët e bashkësisë diplomatike.

Falënderoj Presidentin Christofias për fjalët e sjellshme të mirëseardhjes, që shprehu edhe në emrin tuaj, dhe që me gjithë qejf i këmbej nëpërmjet urimit tim plot respekt për punën tuaj të rëndësishme, duke kujtuar, në mënyrë të veçantë, rastin e lumtur të pesëdhjetë vjetorit të Kushtetutës së Republikës.

 Sapo kam vendosur një kurorë lulesh në monumentin e të ndjerit Arqipeshkëv Makarios, Presidentit të parë të Republikës së Qipros. Sikurse ai, secili prej jush në jetën e shërbimit publik duhet të angazhohet për t’i shërbyer të mirës së të tjerëve në shoqëri, në nivel lokal, kombëtar dhe ndërkombëtar. Bëhet fjalë për një thirrje fisnike, të çmuar prej Kishës. Kur kryhet me besnikëri, shërbimi publik na lejon të rritemi në dije, integralisht dhe me realizim personal. Platoni, Aristoteli dhe stoikët i dhanë një rënddësi të madhe këtij realizimi personal – eudemonia – si qëllim për çdo qenie njerëzore, dhe panë në karakterin moral rrugën për ta arritur atë. Për ta, dhe për filozofët e mëdhenj islamikë dhe të krishterë që kanë ndjekur hapat e tyre, praktika e virtytit përbëhej në të vepruarit sipas arsyes së drejtë, në ndjekjen e gjithçkaje që është e vërtetë, e mirë dhe e bukur. 

Në një perspektivë fetare, jemi anëtarë të një familjeje të vetme njerëzore të krijuar prej Hyjit, dhe jemi të thirrur të nxisim njësinë dhe të ndërtojmë një botë më të drejtë e vëllazërore të bazuar në vlerat që zgjasin. Në masën në të cilën përmbushim detyrën tonë, i shërbejmë dhe bashkohemi edhe me atë që është e drejtë, mendjet tona bëhen më të hapura ndaj të vërtetave më të thella dhe liria jonë forcohet në bashkimin e saj me atë që është e mirë. Paraardhësi im, Papa Gjon Pali II, ka shkruar një herë se detyrimi moral nuk duhet të shihet si një ligj që imponohet prej vetvetes nga jashtë dhe që kërkon bindje, por si një shprehje e vetë dijes së Hyjit, së cilës liria njerëzore i nënshtrohet me gatishmëri (krh. Veritatis splendor, 41). Si qenie njerëzore, e gjejmë realizimin tonë të fundit duke iu referuar atij Realiteti Absolut, reflektimi i të cilit gjen aq shpesh përgjigje në ndërgjegjen tonë si ftesë e ngutshme për t’i shërbyer të vërtetës, drejtësisë dhe dashurisë.

 Në nivel personal, si shërbyes publikë, ju e njihni rëndësinë e të vërtetës, të integritetit dhe të respektit në marrëdhëniet tuaja me të tjerët. Marrëdhëniet personale janë shpesh hapat e parë për të ndërtuar besimin dhe – në kohën e duhur – lidhjet e qëndrueshme të miqësisë mes individëve, popujve dhe kombeve. Kjo është një pjesë thelbësore e rolit tuaj, qoftë si politikë qoftë si diplomatë. Në Vendet me situata politike delikate, një marrëdhënie e tillë personale e ndershme dhe e hapur mund të jetë fillimi i një të mire më të madhe për shoqëri dhe popuj të tërë. Më lejoni t’ju nxis, gjithë sa jeni sot këtu të pranishëm, që të pranoni mundësitë që ju janë dhënë, qoftë në nivel personal qoftë në nivel institucional, për të ndërtuar këto marrëdhënie dhe, duke bërë kështu, për të nxitur të mirën më të madhe të tërësisë së Kombeve, dhe të mirën e vërtetë të të gjithë atyre që përfaqësoni.

 Gjithashtu, filozofët e lashtë grekë na mësojnë se të mirës së përbashkët i shërbehet pikërisht nëpërmjet ndikimit të personave të pajisur me një vizion të qartë moral dhe me guxim. Në këtë mënyrë, veprimet politike pastrohen prej interesave egoiste apo prej presioneve të njëanshme dhe vendosen në një bazë më të qëndrueshme. Veç kësaj, aspiratat e ligjshme të atyre që përfaqësojmë mbrohen dhe nxiten. Drejtësia morale dhe respektimi i paanshëm i të tjerëve dhe i mirëqenies së tyre janë thelbësore për të mirën e secilës bashkësi, meqenëse ata krijojnë një klimë besimi në të cilën çdo marrëdhënie njerëzore, fetare apo ekonomike, shoqërore dhe kulturore, apo civile dhe politike, merr forcë dhe lëndë.

 Por çfarë do të thotë në terme praktike të respektosh dhe të nxitësh të vërtetën morale në botën e politikës dhe të diplomacisë në nivele kombëtare dhe ndërkombëtare? Si mundet kërkimi i të vërtetës t’u sjellë një harmoni më të madhe krahinave të munduara të tokës? Do të doja të sugjeroja se ekzistojnë tri rrugë.

 Para së gjithash, nxitja e të vërtetës morale do të thotë të veprosh në mënyrë të përgjegjshme në bazë të njohjes së fakteve reale. Si diplomatë, e dini prej përvojës se kjo njohje ju ndihmon të identifikoni padrejtësitë dhe ankesat, kështu që mund të vlerësoni në mënyrë të painteres shqetësimet e atyre që janë të përfshirë në një debat të caktuar. Kur palët arrijnë të ngrihen mbi mënyrën e tyre të të shikuarit të ngjarjeve, fitojnë një vizion objektiv dhe të tërësishëm. Ata që janë të thirrur të zgjidhin debate të tilla janë në gjendje të marrin vendime të drejta dhe të nxisin një pajtim të vërtetë në momentin në të cilin e gjejnë dhe e njohin të vërtetën e plotë të një çështjeje specifike.

 Një mënyrë e dytë për të nxitur të vërtetën morale qëndron në destrukturimin e ideologjive politike që përndryshe do të zinin vendin e të vërtetës. Përvojat tragjike të shekullit XX kanë vënë në dukje panjerëzimin që buron prej asgjësimit të të vërtetës dhe të dinjitetit njerëzor. Edhe në ditët tona, jemi dëshmitarë të përpjekjeve për të nxitur pseudovlera me pretekstin e paqes, të zhvillimit dhe të të drejtave njerëzore. Në këtë kuptim, duke folur në Asamblenë e Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara, e kam thirrur vëmendjen mbi përpjekjet e disa mjediseve për të riinterpretuar Deklaratën universale të të Drejtave të njeriut me qëllim që të kënaqen interesa të veçanta, që do ta kishin dëmtuar unitaritetin e brendshëm të Deklaratës dhe do ta kishin larguar atë prej qëllimeve të saj zanafillore (krh. Fjalimi në Asamblenë e Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara, 18 prill 2008).

 Në rend të tretë, nxitja e të vërtetës morale në jetën publike kërkon një përpjekje të vazhdueshme për ta themeluar ligjin pozitiv mbi parimet etike të ligjit natyror. Dikur, të referuarit në të konsiderohej si diçka e dukshme në vetvete, por vala e pozitivizmit në doktrinën juridike bashkëkohore kërkon ripohimin e kësaj aksiome të rëndësishme. Individët, bashkësitë dhe shtetet pa udhëheqjen e të vërtetave morale objektive, do të bëheshin egoistë dhe pa skrupuj, dhe bota do të ishte një vend i rrezikshëm për të jetuar në të. Nga ana tjetër, duke respektuar të drejtat e personave dhe të popujve, mbrojmë dhe nxisim dinjitetin njerëzor. Kur politikat që mbështesim vihen në lëvizje në harmoni me ligjin natyror të njerëzimit tonë të përbashkët, atëherë veprimet tona bëhen më të bazuara dhe çojnë në një atmosferë mirëkuptimi, drejtësie dhe paqeje.

 Zotëri President, të nderuar miq, me këto konsiderata e ripohoj vlerësimin tim dhe atë të Kishës për shërbimin tuaj të rëndësishëm ndaj shoqërisë dhe ndaj ndërtimit të një të ardhmeje të sigurt për botën tonë. Mbi të gjithë ju thërras bekimet hyjnore të urtisë, forcës dhe qëndresës në përmbushjen e detyrave tuaja. Faleminderit.

titujt kryesorë

webmaster