|
Jerusalem
E hënë, 11 maj 2009
“Do t’u jap në
Shtëpinë time e në muret e mia një emër... do t’u jap një emër të
përhershëm që kurrë s’do të mbarojë” (Is 56, 5).
Kjo pjesë e marrë nga
Libri i Isaisë profet ofron dy fjalët e thjeshta që shprehin në mënyrë
solemne kuptimin e thellë të këtij vendi të nderuar: yad -
“përkujtimore”; shem – “emër”. Kam ardhur këtu të ndalem në
heshtje para kësaj përkujtimoreje, të ngritur për të nderuar kujtimin e
miliona hebrejve të vrarë në tragjedinë e tmerrshme të Shoah-ut.
Ata humbën jetën e tyre, por nuk i humbën kurrë emrat e tyre: ata janë
të gdhendur përherë në zemrat e të dashurve të tyre, të shokëve të tyre
të robërisë dhe të të gjithë atyre që janë të vendosur të mos lejojnë
kurrë më që një fatkeqësi e tillë të mund ta çnderojë përsëri
njerëzimin. Emrat e tyre, në veçanti dhe mbi të gjitha, janë të gdhendur
në mënyrë të pashlyeshme në kujtimin e Hyjit të Gjithëpushtetshëm.
Dikush mund t’i vjedhë
fqinjit të tij disa mallra, rastet e volitshme apo lirinë. Mund të
ndërtohet një rrjetë e fshehtë gënjeshtrash për t’i bindur të tjerët se
disa grupe nuk meritojnë të respektohen. Dhe megjithatë, për sa të
mundohen, nuk mund të hiqet kurrë emri i një qenieje tjetër
njerëzore.
Shkrimi i Shenjtë na
mëson rëndësinë e emrave kur i besohet dikujt një mision i vetëm ose një
dhuratë e veçantë. Hyji e ka quajtur Abramin
“Abraham”, sepse duhej të bëhej “ati i shumë popujve” (Zan 17,5).
Jakobi u quajt “Izrael”, sepse kishte “luftuar me Hyjin dhe me njerëzit
dhe kishte fituar” (krh. Zan 32,29). Emrat e ruajtur në këtë
përkujtimore të nderuar do të kenë gjithmonë një vend të shenjtë mes
pasardhësve të panumërt të Abrahamit. Ashtu siç ndodhi për Abrahamin,
edhe besimi i tyre u vu në provë. Si për Jakobin, edhe ata u përfshinë
në luftën për të shoshitur planet e të Gjithëpushtetshmit. Uroj që emrat
e këtyre viktimave të mos vdesin kurrë! Vuajtjet e tyre mos u mohofshin,
mos u zvogëlofshin apo mos u harrofshin kurrë! Dhe çdo person
vullnetmirë qoftë syçelët për të çrrënjësuar nga zemra e njeriut
çfarëdolloj gjëje që mund të çojë në tragjedi të ngjashme me këtë!
Kisha Katolike, e
lidhur me mësimet e Jezusit dhe me dëshirën për të imituar dashurinë për
çdo person, provon një dhembshuri të
thellë për të gjitha viktimat që përkujtohen këtu. Në të njëjtën mënyrë,
ajo pozicionohet përbri të gjithë atyre njerëzve që sot përndiqen për
shkak të racës, të ngjyrës, të kushteve të jetës apo të besimit -
vuajtjet e tyre janë të sajat dhe e saja është shpresa për drejtësi. Si
Ipeshkëv i Romës dhe Pasardhës i Apostullit Pjetër, përsëris – ashtu si
paraardhësit e mi – angazhimin e Kishës për t’u lutur dhe për të vepruar
pa u lodhur me qëllim që të sigurojë që urrejtja të mos mbretërojë në
zemrat e njerëzve. Hyji i Abrahamit, i Isakut dhe i Jakobit është Hyji i
paqes (krh. Ps 85,9).
Shkrimet na mësojnë se
është detyra jonë t’i kujtojmë botës që ky Hyj jeton, edhe pse
nganjëherë e kemi të vështirë t’i kuptojmë rrugët e Tij të mistershme
dhe të panjohshme. Ai e ka zbuluar Veten e Vet dhe vazhdon të veprojë në
historinë njerëzore. Vetëm Ai e drejton botën me drejtësi dhe e gjykon
me drejtësi çdo popull (krh. Ps 9,9).
Duke e ngulur shikimin
mbi fytyrat e pasqyruara në pasqyrën e ujit që ndodhet në brendësi të
kësaj përkujtimoreje, nuk mund të mos e kujtojmë se si secili prej tyre
mbart një emër. Vetëm mund të imagjinoj pritjen e gëzueshme të prindërve
të tyre, kur prisnin me ankth lindjen e fëmijëve të tyre.
Çfarë emri do t’i vëmë këtij fëmije? Çfarë do
të bëhet me të? Kush mund ta kishte imagjinuar se do të ishin denuar me
një fat kaq të mjerueshëm!
Ndërsa jemi këtu në
heshtje, thirrja e tyre jehon akoma në zemrat tona. Është një thirrje që
ngrihet kundër çdo veprimi të padrejtë dhe të
dhunshëm. Është një dënim i përjetshëm kundër derdhjes së gjakut të
pafajshëm. Është thirrja e Abelit që ngrihet nga toka drejt të
Gjithëpushtetshmit. Për të treguar besimin tonë të palëkundur në Hyjin,
t’i japim zë asaj thirrjeje me fjalët e Librit të Vajtimit, kaq
kuptimplote si për hebrenjtë, ashtu edhe për të krishterët:
«Lavdi
Zotit që fara s’na u shua,
që s’munguan
përdëllimet e tija!
Mu,
çdo mëngjes Ai i përtërin!
Besa jote s’ka kufi!
“Pjesa ime është Zoti - më thotë
shpirti -
këndej vazhdoj të kem shpresë në
Të”.
I mirë është Zoti për ato që
shpresojnë në Të,
ndaj shpirtit që e kërkon.
Është mirë të pritet në heshtje
shëlbimi që vjen prej Zotit»
(Vaj 3,22-26).
Të dashur Miq, i jam
mirënjohës Hyjit dhe juve për mundësinë që më është dhënë për të
qëndruar këtu në heshtje: një heshtje për të kujtuar, një heshtje për
t’u lutur, një heshtje për të shpresuar.
titujt kryesorë |