Motra e vogël Liçia, që disa herë ka vizituar Shqipërinë qysh në 1986, sivjet ka kaluar muajin maj te Motrat e vogla në Tiranë: ajo na komunikon imazhe që e kanë shoqëruar atë gjatë qëndrimit të saj në Vëllazërinë e tyre.

 Tiranë 1986, festa e 1 majit

Një turmë e pafund personash, që, me lulekuqe në dorë, i thurin himne Partisë dhe “realizimeve” të saja, të cilat dëshmohen me paradën madhështore të automjeteve në Rrugën “Dëshmorët e Kombit” të qytetit.

Një gëzim jo i vërtetë, një qëndrim i diktuar nga frika dhe nga tmerri, një uniformitet i jashtëm që dëshiron të bëjë të besojë se ky gëzim është edhe në zemrën e njeriut… Një liturgji fallsiteti, buzëqeshjesh, këngësh, “himnesh” miratimi: një popull në festë, në ecje, sikur në fund të kësaj të kishte ende diçka të re për të zbuluar, diçka pozitive…

Pas disa ditësh feste, zymtësia dhe monotonia e një të përditshmeje të rëndë si një plumb, që shtyp dhe pengon çdo dëshirë lirie dhe shprese.

Otranto, mars 1991

Një turmë e pafund: të rinj, fëmijë e të mitur, ushtarakë që arrijnë mbi një anije të vjetër nga Vlora. (Gjashtë shqiptarët e parë kanë ardhur në Otranto nga Elbasani në korrik të vitit 1990). Një sfilatë jo më prej automjetesh që i thurin lavdi Partisë, por anijesh të vjetra, argshe, gomone…në dorë nuk kanë më lule, por bëjnë shenja fitoreje! Vijnë të plagosur, disa të vdekur, të shkatërruar, me tmerr në sy, mosbesues se kanë mundur të kapërcejnë detin, mosbesues se kanë mbërritur në një tokë që do t’i mikpresë… një turmë me qindra e mijëra burra, gra, fëmijë për të cilët jo gjthmonë jeta do të jetë e lehtë!

Por kanë shpresë se të paktën një herë nuk janë tradhtuar, gënjyer, shtypur… drita në sytë e tyre, edhe pse për pak kohë, ka ngjyrën e tëfëmijës që beson gjithçka dhe pret gjithçka.

Kampet e refugjatëve…nuk është kjo ajo që prisnin!… Më pas secili kërkon dhe merr rrugën e vet, një punë që i ofrohet, kush mirë, kush keq… me keqardhjen e vetme për familjen që ka mbetur në Shqipëri, duke pritur që t’i përqafojnë sërish…

Fillohet një e përditshme e re, që përbëhet nga pritshmëri, sepse siç dihet trashëgimia e imigrantit nuk përbëhet vetëm realizimi i shumë ëndrrave të drejta, por këto ëndrra shoqërohen edhe me shumë vuajtje, lënie pas dore dhe mospranim… megjithatë janë të lirë me shpresën se do t’i gjejnë edhe rrënjët e tyre fetare.

Shkodër, maj 2010

 Jo më automjete që i thurin lavde Partisë, jo më argshe apo anije për të ikur, por makina e autobusë që shkojnë në Shenjtëroren e Shkodrës nga rrethinat, nga fshatrat që ndodhen afër maleve, autobuzë të mbushur me njerëz, ashtu si zemra e secilit është e mbushur me shpresë…

Shpresë që ka mbajtur gjallë fenë në dhjetëvjeçarët e dhunës dhe të torturave, shpresë e vënë në Atë që thirret “Nëna e Këshillit të Mirë – mbrojtëse e Shqipërisë”, ‘Ajo që nuk jep ideologji të rreme, por Birin e vet, Udhën, të Vërtetën dhe Jetën (Gjon Pali II).

Po, jo më automjete, jo më anije, por një turmë e pafund, gra, të rinj, të moshuara me kostume shumëngjyrëshe, të moshuar që kanë të vulosur në fytyrë – në thellësinë e rrudhave – shenjat e historisë së tyre, me sy që duket sikur duan të depërtojnë Misterin! Të moshuar që mbajnë në duar fëmijë, nëna të reja, rregulltare...!

Kështu, në mes të kësaj turme, të fortë si gurët e maleve të tyre, jemi ndier të vogla, por me një zemër të mbushur me gëzim, mirënjohje, mrekullim, mallëngjim, kaq i fortë ishte intensiteti i lutjes…

Po, të shpresosh është e mundur dhe e kam pyetur veten se çfarë do t’i thoshte kjo turmë botës nëse asaj do t’i drejtohej kjo pyetja:

SI MUND TË PËRLIGJIM SHPRESËN TONË NË BOTËN E SOTME?

 Këto tre momente “turme”, dëshmitare e të cilave kam qenë,më bëjnë të përgjigjem pa ngurrim:

ME BESIM TË THJESTË DHE KËMBËNGULËS NË HYJIN,

NË JETËN QË RILIND ÇDO DITË…

Tiranë, maj 2010                                                        

Motër e vogël Liçia e Jezusit

titujt kryesore

webmaster