NJË PAPË I PAHARRUESHËM

Zef Simoni, Ipeshkëv

Një nder ngjarjet e randësishme që pati Kisha këto ditë, Krishtenimi dhe bota, ishte vdekja e Atit të Shejtë, Papës Gjon Pali II. Kjo ngjau me daten 2 të prillit, ora 21.37' minuta,  nësa mbaronte mesha e fjala e ti fort e lehtë “Amen”.

Vdiq i 264-ti papë që duel prej Lindjes së Europës, nga Polonia katolike aq heroike,  me shumë vjet lufta e mundime e vazhdonte të kishte dhunen komuniste e diktaturen e Traktatit të Varshavës.

Një meshtar, një ipeshkev, një kardinal, që u zgjodh Papë e që atëhere do të luente rolin e madh në të gjitha funksionet e detyrat e Kishës, të çashtjeve shoqnore dhe shpëtimin e Europës së Lindjes nga diktatura komuniste, shumë i afert me polakun Lekë Valesa i solidarnostit.

Papa nuk ishte vetëm një intelektual i shquem, por ishte një personë me kulturë të madhe e dallohej një nder filozofët e kohës, bante pjesë në rrymen e neotomizmit që kishte në krye Jean Jack  Maritain e paraqiste tue pohue që të veheshin në veprim 5 rrugët e filozofit e të teologut të madh të mesjetës, Shën Tomë Akuinit që flet per Zotin, pothuej, harrue nga bota profane.

Papa Gjon Pali II kishte shumë dhurata të mëdha prej Zotit: tanë jetën një personë e lutjeve, e devocioneve, e meditacioneve, thellësisht i të trijave, tue fillue me dashuninë e madhe që kishte per Krishtin, per Zevendësin e tij në tokë. I flaktë të shtijë në zemren e njeriut Krishtin foshnje, jeten e tij, mrekullitë e shumta , sakrificat, mundimet, dekën e të ngjallunit e tij, Krishtin Shperblyes e Shelbues të njerëzimit, tue jetue intimisht vepren e Tij në të gjitha çastet e tue vu në lëvizje gjallninë e pushtetshme të Krishtenimit. Me të njajtën dashuni ndaj Atit që i atribohet krijesa e Shpirti Shejt, vehtja e Tretë që ruen, mban e drejton njerëzimin. Kishte dashuni të fortë per Zojen, prej së cilës kishte e nxjerrë e ba të veten shprehjen shpirtnore: “totus tuus” e ba sa vizita te shejtnoret e saj, si: të Lurdit në Francë, Fatima e Lisbonës, Çestokova e Polonisë, Guatemala, Loreto të Italisë. Devocioni per Zojen e Këshillit të Mirë, i cili para se të vinte në Shqipni, shkoi te Shejtnorja e Gjenacanit afer Romës, asht ulë në gjuj para figures së saj e ka gjetë Këshilltaren per të ardhë në Shqipninë e fillimit të ajrit të ndërruem në qiellin e Zotit. Papa në ditët e para të pontifikatit të tij njoftoi kardinalët: “Due të shkoj gjithkund, te të gjithë ata që luten, prej beduinit në stepë e deri te karmelitania e rregulltari çisterçens në kuvendet e tyne, te i sëmuri që vuen në shtrat e te njeriu aktiv në kohen ma të miren e jetës së tij, te të shtypunit, të pervujtunit, gjithkund”.

Do të takonte mbarë botën e do të pritej per së forti nga ajo. Asht nxitës i madh i paqes, i bashkimit dhe i vëllaznimit mes njerëzve. E, kur ban vizitë në Poloni, e shtata vizitë e bame prej tij në Poloni, shkon si një patriot i madh. Tue qenë si një neotomist i shquem i kohës moderne, që ka parasysh mësimin e Shën Tomë Akuinasit, që pohon: “Ai që nuk don atdheun, ban mëkat të madh”.

E vizita të randësishme do të bajë kudo, si: në Afrikë, Armeni, një tokë katolike me rrajë të vjetra, në Austrinë katolike per të pershëndetë me fjalët e Krishtit “Paqja kjoftë me ju”! Fort e randësishme vizita në Kubë, te Fidel Kastro. Mbas vizitës së Papës në Atinë, Papa do të bante të 93-tin udhëtim apostolik në gjurmët e Apostullit Pal në rrugën e Damaskut. Vizita në Siri do të kishte qellim ekumenik e dialog interreligjioz në xhaminë e Omejadëve në Damask. Papa në xhami ecte me hap të lehtë deri te memoriali i Shën Gjon Pagëzuesit, ku bani lutje në meditim.

Vizitë bani në Maltë, tue kujtue Shën Palin prej 1 deri me 27 qershor 2001 vizitë apostolike në Ukrainë.

Rininë e ka dashtë fort.. E ajo nuk do t'iu ndante. As në Paris gati 2 milion të rij,  as në Tor Vergata të Romës, as në Toronto të Kanadasë. Dhe vjeti 2000 do të ishte nder ngjarjet ma të randësishme të papnisë së tij, i lodhun dhe i sëmurë, hapi derën e madhe të Kishës së Shën Pjetrit, per t'i lajmue botës fillimin e mijëvjeçarit të tretë. Në frazën e fundit të jetës së tij, pak para se të jepte shpirt, i drejtohet rinisë, asaj rini që i ka folë në takime me ata të shumë vendeve të botës.

 Papa asht shumë i njoftun persa shkrime e enciklika që ka dhanë, tue fillue me encikliken “Redemptor hominis” e do ta mbyllte me atë të fundit encikliken mbi Eukaristinë, që mbyllet në tetor të këtij vjeti.

Me Shqipninë do të kishte punë e do të lutej vazhdimisht e disa kohë, para se të vinte liria,  kohë komuniste e mirëfilltë, prej Puljes së Italisë nder fjalimet e tij tue u sjellë nga vendi ynë pershëndeti me perzemërsi.

Me lirinë e fesë Shejti Atë Papë më ka caktue të merrshe pjesë në sinodin e ipeshkvijve, që do të bahej në Vatikan, me datën 28 nanduer 1991, si perfaqësues i Kishës Shqiptare dhe njëkohësisht më emnonte  famullitar i Shkodrës. Kjo kje botue me 13 nanduer 1991 në gazetën “Osservatore Romani”.

Sinodin do ta kryesonte Papa në të gjitha seancat, veç të merkuerës paradite. Unë që ishe meshtar, do të jepshe bisedën me datën 3 të dhetorit, ditë e marte, tue qenë se po avitej ora shtatë e mbramjes e po perfundonte data 3, e njoftoi ipeshkvi belg që ishte kryeorganizatori i mbledhjes se tashti bisedën do ta kishte Shqipnia. Por fjalët e Papës kjenë këto: “Unë do ta ndiej tashti Shqipninë”. Biseda ime la shumë jehonë e kjeshë caktue të shkojshe me grupin e 39 kardinajve dhe ipeshkvijve, ndër 250 kardinaj e ipeshkvij që ishin në sallë, per të shkue në një darkë në Quirinal te presidenti e kryeministri i Italisë. Diten e neserme paradite në sinod mora ftesën nga Selia Shejte në të cilën Papa më ftonte me 6 të dhetorit per një darkë në banesën e tij. Papa erdhi e unë e fiksova në një fotografi. Kur mora foton, më thanë se kjo foto asht ndër të bukurat që gjenden në fototekën e Vatikanit. E herë mbas here, Papa lëshoi sa të mira në atdheun tonë, të gjitha të mirat.

Papa lajmonte se do të vinte në Shqipni per të ba vizitën e shugurimin e 4 ipeshkvijve shqiptarë. Kje një ngjarje e jashtëzakonshme që do të kryhej në një qiell të bukur me daten 25 prill 1993. Persona e tij me rroba të bardha, me një avion të bardhë paqësuer që e puthi, porsa zbriti në këtë atdhe të martirizuem me shekuj, per ta vizitue mbrenda një dite e per të vendosë në qytetin historik të Shkodrës, në Katedralen e fuqishme të rindertueme  hierarkinë kishtare, tue  shugurue katër ipeshkvijt. Ati Shejt kje pritë me gëzim të madh nga elementi katolik, nga shqiptarët ortodoks, muslimanë, bektashi, nga qeveria. Bani përshëndetjet shejte tue puthë tokën në aerodrom. Udhën e ka ba me makinë, tue u ndalë rrugës me popull, në Lezhë, pranë vorrit të Skanderbeut e mandej në Shkodër te Shejtnorja e Zojës e rrenueme per të arrijtë te Katedralja. Kje ditë e madhnueshme: u dha pershëndetja e Nuncit Ivan Dias, u tha Mesha, homelia e Papës, shugurimi i 4 ipeshkvijve të rij, përshëndetja në ballkonin e arqipeshkvisë, takimi me Nanën Tereze, dreka vëllaznore me Papen e me 5 kardinajt që kishin ardhë me atë e 4 ipeshkvijt e shuguruem të rij, biseda me fëmijët, takimi me klerin shqiptar, nisja per sheshin e Tiranës, biseda e shqueme në kryeqytet para një populli të madh, pershëndetja e largimi nga atdheu ynë me shprehjen fisnike: “Mirë u pafshim”. Si per kombin polak dhe mbarë botën, edhe per kombin tonë, ky Papë asht fort i madh, që e vizitoi dhe e puthi tokën shqiptare, i pari Papë, në 264 papë, prej të cilëve 82 janë shejten lteri, e sa papë tjerë shumë të mirë e sidomos papët e fundit, Gjon Pali II hyni për të ba punë shejte që do ta ngjallë Kishen e Shqipninë me fjalën e Zotit, krishtenimin që e pruni Shën Pali në fillimin e shekullit të parë e do t'i japin energjinë e madhe martirët e krishtenimit shqiptar, Nana Tereze e do ta pertrijnë misionarët e vetë shqiptarët.

Papa ka ba takime të mëdha me sa shtete në botë, si: me ebrejt. Një vizitë fort të randësishme e ka krye në Jeruzalem. Papa i ka dhanë randësi ekumenizmit dhe dialogut. Per këtë janë ba takime në Asizi. Ekumenizmi per bashkim me religjionet e krishtena, si: me kishat ortodokse, protestante e anglikane. Dialog me besimet jo të krishtena, në mënyrë të veçantë me islamikët.

Në frazën e fundit të jetës së tij, pak para se të jepte shpirt i drejtohet rinisë, asaj rini që i ka folë në takime me të në shumë vende të botës: “Ju kam kerkue, rini  e ju keni ardhë, keni ardhë të më shihni. E per këtë ju falem nderës”. E mbas fjalës Amen, e shprehun me një za të fiktë, me mëzi me u ndie, kaloi në amshim Ati i Shejtë.

Papa që bani aq shumë per paqen, per një paqe pa shtimje, pa finksion, per një vëllaznim mes njerëzve, per respektin e dinjitetin e shejtë të njeriut, edhe per një liri të vullnetshme, pa të zezat e të quejtunit korrupsion.

Krejt perpjekja e tij ishte me shtie në mendjet e zemrat e në jeten e tyne Trinitetin që asht Ati, e Biri e Shpirti Shejt, Virgjinen, Shejtent që janë vlera e ndihma e botës. Krejt ideali i tij, lutja që të bashkon me Zotin, pastria që të falë shejtninë, e dashunia që të çon në lumni.

Eukaristia per ne asht misteri i fesë, që Krishti në darkën e mbrame ia la mbarë botës. Kemi gëzimin e madh se ai e sheh tashti realisht në qiell.

Papa Gjon Pali II ka ndërrue jetë me shumë gëzime, por me një pikëllim në zemër, thanë prej tij, pse nësa diskutohej kushtetuta e Europës, ai u ka pasë thanë atyne të mos harrojnë rrajët e krishtenimit. Ata u harruen. Fjalët e Papës kanë qenë arsyetuese, të pushtetshme dhe historike.

Persëris këto fjalë të Krishtit e të Atit Shejt, që i ka permendë vazhdimisht “Mos të kemi frikë, grigjë e vogël”. Këto fjalë janë të shejta, krejt orientuese dhe na çojnë te e ardhmja jonë qiellore.

Redaksia

mars - prill 2005

webmaster